Coaching is helemaal in. Vraag om je heen en iedereen kent er wel een of twee of tien! Je vraagt je af of inmiddels de helft van Nederland de andere helft niet coached. Wij leveren de dienst ook. En ook tegen mij wordt af en toe geroepen: " Waarom ga je niet coachen".

Waarom willen mensen dat eigenlijk ? Ik denk ook leuk mensen helpen, wie wil dat niet ! (die andere helft misschien). Maar aan de andere kant, wat levert een coach dan ? Geluk? Kan hij of zij dat garanderen ? Waarop coach je wel en niet? En hoe verhoudt een coach zich tot die andere duizenden coaches. En hoe weet een klant nou wat hij koopt. En kan een coach zich onderscheiden. En zijn er niet veel te veel? Veel vragen ...

Ik dacht laat ik eens een rondje doen bij de coaches die ik ken. Daarbij valt een aantal zaken op. De meesten konden eigenlijk niet goed duidelijk maken wat ze nu eigenlijk aanbieden. Zeer veel doen eigenlijk zo'n beetje alles wat langskomt. Weinigen kunnen uitleggen wat ze nu eigenlijk doen in het proces zelf en waarom zij goed zijn. Er wordt zelfs geheimzinnig overgedaan, soms mystiek. Pffff....
Er zijn wel stromingen te herkennen maar zelden benoemt iemand zich als onderdeel van een stroming. Nee, coaches houden vast aan hun unieke individualiteit.
Daardoor wordt het allemaal niet helderder. En iemand die een coach nodig heeft moet dan ook het vrienden en relatiecircuit in om aanbevelingen te krijgen over wie een goede coach is (of die dan bij je vraagstelling past is de vraag, dus je moet maar hopen dat je referent er een beetje beeld bij heeft).

Ik heb voor mezelf inmiddels de volgende indeling in coaches gemaakt:

- Bedrijfsadviseurs. Eigenlijk zijn dit geen coaches maar mensen met ervaring, en verdiende strepen die je vertellen hoe je feitelijke zaken nu aan kunt pakken. Eigenlijk het werk wat vroeger vaders en ooms deden (zijn die er niet meer?).

- Loopbaancoaches, die je helpen zicht te krijgen op je eigen productmarktcombinatie en die je daarna begeleiden bij de zoektocht naar een passende functie.

- Personal coaches, waar je je persoonlijke valkuilen qua gedrag en gevoel neerlegt en die je inzicht geven in dat gedrag en helpen er mee om te gaan.

- Life coaches, die je helpen weer op de rit te komen als je echt vast zit. Bijvoorbeeld na een burn out, ontslag, overlijden van een dierbare etc. Ze helpen zelfvertrouwen en weer wat koers te ontwikkelen.

Alles wat eigenlijk complexer van aard is, zou eigenlijk door een psycholoog of therapeut gedaan moeten worden. En die noemen zich ook vaak coach, omdat dat minder afschrikt natuurlijk. Maar het is wel weer verwarrend.

Hoeveel coaches zijn er eigenlijk in Nederland? Beroepsorganisaties schatten in 35000. Dat lijkt mij eigenlijk wat weinig, maar sois. Veel dus. Zeker als je weet dat er nog geen 9000 huisartsen zijn; en die doen alle kwalen!

En wie zijn die coaches dan ? Gemiddeld zijn ze wat ouder denk ik, zeg vanaf 35 jaar up. Gemiddeld 47 ? Zou zo maar kunnen hè. De meeste zijn hoger opgeleid en grijpen terug op hun ervaringen als manager, p&o' er of zijn als psycholoog uit de schoolbanken gekomen. Die laatste groep vertegenwoordigt ook de jonkies in het vak. Die steunen dan ook meer op methodiek dan op eigen kennis, ervaring en emotie.

Waarom wil een mens eigenlijk coachen?
Je zou denk ik kunnen zeggen dat de behoefte om te gaan coachen vooral ontstaat in de 'mid life transition', de periode tussen 40 en 45, waarin je opnieuw keuzes maak over de richting in je leven tot ca. je 60ste. Ook vandaar die leeftijd dus.
Maar waar komt die behoefte dan vandaan?
Nu worden het echt aannames. Maar ik denk dat die enorm stroom coaches wel eens voort zou kunnen komen uit een of meer van de volgende factoren:
- de verlate behoefte om anderen te helpen. Het zou heel goed kunnen dat altruïsme, pas aandacht krijgt als ons ego is bediend. En dus nadat afdoende inkomen is geregeld, de carrière is gecreerd en we niet meer hogerop kunnen. Er is dan eindelijk ruimte om anderen te helpen. Coaching is dan een luxe keuze . Een soort nieuw onderdeel van de Maslow pyramide dus.

- compenseren van de toegenomen prestatiedruk in organisaties. De aanhoudende druk bij managers en andere werknemers leidt er toe dat ze steeds vaker impopulaire maatregelen moeten nemen. Bedrijfsbeleid is steeds vaker korte termijn gericht. We hebben haast en wie niet meekomt, valt af. Weinig ruimte dus om anderen echt te helpen. Het word niet echt gewaardeerd als je bij het saneren, gaat zeuren over individuele gevallen en persoonlijke effecten. Die lost de buitenwereld maar op. Veel van die uitvoerende managers komen tot inkeer, en gaan het anders doen. Als coach.

- ontvluchten van de verantwoordelijkheid. In de hardere werkelijkheid wordt het steeds moeilijker staande te blijven, en sommigen ontvluchten gewoonweg de verantwoordelijkheid. Als coach sta je aan de veilige zijlijn; en dat is nu eenmaal makkelijker praten. Minder morele dilemma's, minder druk. Dit neigt zelfs naar vrijblijvendheid. Als coach verplicht je je tot niets. Je kunt ook niet afgerekend worden. Want je hebt alleen een inspanningsverplichting. Missie mislukt, jammer dan. Volgende coach.

- het delen van de eigen ervaringen. De meeste coaches zijn zelf ooit op problemen gestuit in leven of carrière, en onder coaching geweest. Vaak zijn ze ook uit de ratrace gestapt. Ze begrijpen de pijn en willen hun ervaringen delen.

Dit klinkt allemaal alsof al dat altruïsme, toch weer egoïsme is. Maar die redenering geldt eigenlijk voor bijna alles wat we doen, dus doet het wat mij betreft niet af aan de schoonheid van het vak. En wie is er tegen om iets voor anderen te betekenen? Dus hulde aan de coach! Maar wel hierbij het verzoek aan de beroepsgroep om meer scherpte te creëren in de propositie en duidelijk te maken wat men levert. Coaching is een werkwoord vervoeging, geen zelfstandig naamwoord. Een bakker bakt brood of taart. Wat bakt een coach eigenlijk?

Nu gaat dit verhaal bijna de richting krijgen dat ik ga pleiten voor verdere certificering van het vak coaching en andere toetredingsdrempels. Maar dat doen we al in zoveel sectoren. Voor je het weet is er weer een Autoriteit Coachende Markten (ACM) en gaan als gevolg daarvan de tarieven omhoog en kan straks alleen een 'uitverkoren zich zelf bevlekkende groep' anderen helpen.

Nee, laten we het anders doen. Als zoveel mensen elkaar willen helpen. Laten we coachen dan tot morele missie uitroepen. Als iedereen nou eens gaat coachen? Met zoveel wederzijds begrip lossen we toch heel wat issues in de samenleving op.
En als de ervaren coaches nu eens starten met hun coachees te trainen in het coachen. Dan kunnen die ook weer gaan coachen enzovoort. En als we dan ook niet tariferen, maar vragen om voor iedere coaching, zelf 3 anderen te coachen ... Ik droom fijn verder.

Pay it forward .....